Skip to product information
1 of 11

Zilverwebsite.nl

Zilveren miniatuur papkom, G. van Leeuwen, Haarlem, ca. 1700

Zilveren miniatuur papkom, G. van Leeuwen, Haarlem, ca. 1700

Regular price €1.450,00 EUR
Regular price Sale price €1.450,00 EUR
Sale Sold out
Tax included. Shipping calculated at checkout.
Met trots presenteren wij een zilveren miniatuur van uitzonderlijke historische gelaagdheid en museale allure: een antieke zilveren miniatuur brandewijnkom (poppengoed) uit de overgangsperiode van de late 17e naar de vroege 18e eeuw. Dit object bevindt zich in het hart van een fascinerende zilversmedendiscussie en combineert het meesterschap van de Haarlemse regio met de keuring in Amsterdam.

Dit object is voorzien van het gezochte en veelbesproken meesterteken van een gekroonde vogelvleugel (het zijaanzicht van een valkenvlucht). Over de exacte toeschrijving van dit merk bestaat in de zilverliteratuur een hoogst interessante wetenschappelijke dialoog:
  1. De traditionele toeschrijving (Gerrit van Leeuwen, Haarlem):
    In de standaardwerken van K.A. Citroen (Haarlemse zilversmeden en hun merken, 1988, pag. 44 #102) en A. Aardewerk (Tall and small, 2011) wordt dit specifieke merk resoluut toegeschreven aan Gerrit van Leeuwen (werkzaam te Haarlem ca. 1693–1716). Deze toeschrijving is gebaseerd op de sterke gelijkenis van het merk met het familiewapen Van Leeuwen. Gerrit was een prominente smid, deken en essayeur (1715-1716), van wie bekend is dat hij brandewijnkommen en hoogwaardige miniaturen produceerde.
  2. Nieuwe inzichten (J. Bruitsman, 2025):
    In het recente standaardwerk Het Haarlemse Zilversmidsgilde en de Zaanstreek (1500–1800) werpt auteur J. Bruitsman (lijst #307) een nieuw licht op de zaak. Omdat er een peperbus met dit merk bekend is uit 1724, acht jaar na het overlijden van Gerrit van Leeuwen, stelt Bruitsman dat het merk toebehoort aan een andere productieve meester. Na uitsluiting blijft Salomon van den Burgh (Haarlem, ca. 1686-1728) als enige Haarlemse kandidaat over. Saillant detail: Van den Burgh werd in 1700 beboet voor het maken van kleingoed met een te laag zilvergehalte. Bruitsman concludeert echter dat het merk, gezien de grote variëteit aan objecten (waaronder brandewijnkommen en miniaturen), wellicht toe te schrijven is aan een nog onbekende meester uit de directe omgeving (streek) van Haarlem.
Een cruciaal historisch feit dat dit object extra interessant maakt, is de aanwezigheid van het Amsterdamse stadskeur. Het was in de 17e en 18e eeuw een bekend en volkomen legaal fenomeen dat miniatuurmakers uit de regio Haarlem en de Zaanstreek hun delicate 'kleinwerk' lieten keuren en essayeren bij het grotere en strengere gilde in Amsterdam, zelfs zonder dat zij daar als gildebroeder geregistreerd stonden.

Het onomstotelijke bewijs van deze keuring bevindt zich aan de achterzijde van een van de oren: een vlijmscherpe, diepe toetstreek (essayeursgreep). Dit is de tastbare handtekening van de keurmeester die hier een schraapje nam om het wettelijke zilvergehalte te garanderen.

Het kommetje zelf is een esthetisch meesterwerk:
  • De binnenzijde: Gecentreerd voorzien van een schitterend handgedreven en geciseleerd motief in hoogreliëf, dat een barokke granaatappel of tulp toont, omringd door fijn gestippelde florale ranken.
  • De oren: Geflankeerd door twee vlakke, prachtig opengewerkte oren in een symmetrisch vlechtwerk- of knoopmotief.
Specificaties & Afmetingen
  • Object: Miniatuur brandewijnkom / papkommetje met opengewerkte oren.
  • Toeschrijving literatuur: Gerrit van Leeuwen (Citroen #102 / Aardewerk) óf Salomon van den Burgh / Regio Haarlem (Bruitsman #307).
  • Het meesterteken: Een wapenschild met een gekroonde vogelvleugel (het zijaanzicht van een valkenvlucht). Dit iconische merk staat centraal in een boeiende wetenschappelijke dialoog. Waar experts zoals K.A. Citroen (Haarlemse zilversmeden, #102) en A. Aardewerk (Tall and small) de vleugel traditioneel toeschrijven aan de Haarlemse deken en essayeur Gerrit van Leeuwen (ca. 1693–1716) wegens diens familiewapen, werpt het recente standaardwerk van J. Bruitsman (2025, #307) nieuwe inzichten op. Omdat het merk ook na Van Leeuwens dood voorkomt, wijst Bruitsman naar Salomon van den Burgh (Haarlem, ca. 1686-1728) of een productieve, regionale meester uit de omliggende Zaanstreek.
  • De Amsterdamse keuring: Direct naast de vleugel prijkt het loepzuivere stadskeur van Amsterdam met de drie Andreaskruisen. Dit bevestigt de zeldzame historische praktijk waarbij miniatuurmakers uit Haarlem en de Zaanstreek hun delicate kleinwerk mochten laten essayeren en slaan bij het prestigieuze gilde in Amsterdam, zonder dat zij daar ingeschreven stonden
  • Afmetingen: 1,5 x 4,7 x 9,2 cm (h x b x l).
  • Gewicht: 19,7 gram (substantieel zware kwaliteit voor een vroege miniatuur).
  • Staat: Sublieme, museale verzamelaarsstaat met onberispelijk reliëf en een fabelachtig historisch patina.

 

View full details
Your cart
Product Product subtotal Quantity Price Product subtotal
Zilveren miniatuur papkom, G. van Leeuwen, Haarlem, ca. 1700
Zilveren miniatuur papkom, G. van Leeuwen, Haarlem, ca. 1700
€1.450,00/ea
€0,00
€1.450,00/ea €0,00